Hàm chỉnh hình trước phẫu thuật cho trẻ khe hở môi vòm từ sơ sinh

Bác sĩ Nguyễn Mai Phương

Khoa răng hàm mặt- Bệnh viện Nhi Trung Ương

1 ĐẶT VẤN ĐỀ:

+ Hiện nay tỉ lệ trẻ khe hở môi – vòm miệng ở Việt Nam khoảng 1-2/1000 trẻ, tương đương với tỉ lệ của các nước khác trong khu vực Châu Á. Việc điều trị hiện nay có nhiều tiến bộ. Nếu trẻ được tư vấn, điều trị đúng đắn và đúng thời điểm thì sẽ không để lại di chứng gì sau này.

 + Ngay khi con bạn chào đời có dị tật khe hở môi- vòm miệng, cảm nhận đầu tiên của những người thân trong gia đình thật khó chấp nhận và đầy xót xa. Sau khi lấy được bình tĩnh, bạn sẽ tìm cách giúp con đối mặt với những khó khăn mà con bạn gặp phải.

1.Khó khăn đầu tiên là việc cho con bú. Làm cách nào cho con bạn bú được như những đứa trẻ bình thường? Hầu hết các con sẽ không bú mẹ được và chắc chắn sẽ không ăn đủ lượng sữa theo nhu cầu của trẻ. Bạn sẽ giải quyết vấn đề này bằng cách đổ thìa hay cho bú bình thông thường hay cho con ăn sonde? 3 cách giải quyết trên đều chưa giải quyết được khó khăn của con bạn.

-Đổ thìa: giúp con bạn ăn được sữa nhưng hay bị sặc, làm tăng nguy cơ hít vào phổi, dễ gây viêm phổi, cơn tím tái khó thở kèm theo thời gian con bạn ăn quá lâu, không cung cấp đủ lượng sữa theo nhu cầu của trẻ và mất nhiều thời gian, công sức của bố mẹ, làm giảm lượng sữa của mẹ.

-Bú bình thông thường: con bạn có thể bú được bình thông thường, điều đó chứng tỏ con bạn có sức khoẻ tương đối tốt, vì trẻ có khe hở môi- vòm miệng mất nhiều sức để mút hơn trẻ bình thường do khe hở môi- vòm miệng làm giảm áp lực âm khi trẻ mút, kèm theo rất nhiều khí đi vào dạ dày trẻ khi bú qua khe hở. Ngoài ra niêm mạc mũi hay bị trợt loét do đầu núm bình sữa cọ vào.Vì vậy trẻ rất mệt sau khi bú mà lượng sữa không đủ đáp ứng nhu cầu của trẻ, nhiều hơi trong dạ dày làm trẻ dễ nôn trớ sau ăn. Hậu quả là trẻ tăng cân chậm, hay quấy khóc và dễ nôn trớ.

-Ăn qua sonde: với trẻ đẻ non có khe hở môi- vòm miệng, sau khi ra đời, con bạn sẽ được các bác sỹ sơ sinh chăm sóc và kèm theo chế độ cho ăn qua sonde. Trong giai đoạn này, lượng sữa đủ cung cấp cho trẻ nhưng bạn không thể cho trẻ nằm viện ăn sonde vài tháng vì lý do lây nhiễm, kinh tế gia đình. Mặt khác ăn qua sonde trong thời gian dài làm mất đi khả năng bú mút của trẻ, mất sự hoạt động của các cơ trên khuôn mặt và gia tăng nguy cơ lây nhiễm cho trẻ.

  1. Khó khăn thứ hai: khi con bạn ăn, lượng sữa sẽ luôn đi qua niêm mạc mũi do khe hở môi- vòm miệng làm thông thương giữa khoang miệng và khoang mũi, dẫn đến sự viêm tấy niêm mạc mũi họng, viêm VA, viêm tai giữa sau này. Đó là một lý do khiến bạn hay thấy dịch mủ trắng hay vàng, hoặc rớm máu khi lau miệng cho trẻ hàng ngày. Điều này làm cho con bạn phải điều trị nhiều lần kháng sinh, gây ảnh hưởng sức khoẻ toàn thân của trẻ và rối loạn tiêu hoá kèm theo…
  2. Khó khăn thứ ba: dành cho các bác sỹ phẫu thuật cho con bạn.

– Nếu con bạn bị khe hở môi- vòm miệng toàn bộ 1 bên thì từ khi sinh ra đến khi phẫu thuật môi , các biến dạng như: độ rộng khe hở môi- cung hàm, độ bè cánh mũi bên khe hở ngày càng nặng hơn làm cho cuộc phẫu thuật trở nên khó khăn hơn, sẹo phẫu thuật xấu, cánh mũi bên khe hở biến dạng.

– Nếu con bạn bị khe hở môi- vòm miệng toàn bộ 2 bên thì mấu tiền hàm phía trước ngày càng phát triển to ra và cách xa cung hàm làm phẫu thuật môi trở nên khó khăn hơn nhiều lần: có thể phải phẫu thuật 2 thì ( tức 2 lần phẫu thuật môi) hoặc phải làm gãy mấu lồi khi phẫu thuật làm nguy cơ viêm nhiễm cao và ảnh hưởng đến sự phát triển xương hàm sau này của trẻ. Nguy cơ viêm loét môi sau phẫu thuật rất cao do vết mổ căng vì độ nhô của mấu tiền hàm.

-Nguy-cơ-viêm-loét-môi-sau-phẫu-thuật-rất-cao-do-vết-mổ-căng-vì-độ-nhô-của-mấu-tiền-hàm

+ Trên đây là các khó khăn con bạn sẽ gặp phải từ khi sinh ra đến khi phẫu thuật. Để giải quyết những khó khăn trên, chúng tôi đã đưa vào sử dụng khí cụ chỉnh hình hỗ trợ trong điều trị sớm cho trẻ sơ sinh có khe hở môi- vòm miệng: hàm NAM.

  1. ĐỐI TƯỢNG:
  • Khe hở môi- vòm miệng toàn bộ 1 bên và 2 bên.
  • Mấu tiền hàm đưa ra trước.
  • Cánh mũi bè, trụ mũi xẹp hoặc vẹo, biến dạng .
  • Trẻ bú được ít, tăng cân chậm, hay sặc hoặc nôn trớ.
  • Lưỡi trẻ luôn đưa vào trong khe hở vòm miệng.
  • MỤC ĐÍCH:
  • Để trẻ bú dễ dàng, không mất nhiều sức do hàm NAM làm tăng áp lực âm khi bú, cùng với việc sử dụng bình sữa dành riêng cho trẻ khe hở môi- vòm miệng có hỗ trợ tia sữa cho trẻ khi bú.
  • Giảm nguy cơ sặc và giảm nhiễm trùng tai mũi họng do không còn thông mũi miệng.
  • Tránh trầy xước niêm mạc mũi do đầu núm ti bình cọ vào.
  • Chỉnh biến dạng mũi: kéo dài trụ mũi, giảm độ rộng và tăng độ nhô đỉnh mũi, thu hẹp chân cánh mũi, tạo sự đối xứng của lỗ mũi 2 bên.
  • Làm hẹp khe hở môi và khe hở cung hàm, giúp phẫu thuật môi được dễ dàng hơn, sẹo phẫu thuật môi thẩm mỹ hơn.
  • Đẩy lùi mấu tiền hàm về gần cung hàm, giảm số lần phẫu thuật môi và phẫu thuật dễ dàng hơn, tránh gây loét môi sau phẫu thuật.
  1. HÀM NAM VÀ KẾT QUẢ:

+ Năm 1686, Hoffman đã sử dụng khí cụ ngoài mặt head cap ( dạng mũ) có phần cánh tay tới vùng mặt để đẩy lùi mấu tiền hàm. Nhưng phải đến năm 1950, khí cụ trong miệng đầu tiên mới được giới thiệu bởi tác giả Mc Neil. Đến năm 1993, Grayson và cộng sự  mới mô tả kỹ thuật để điều chỉnh cả cung hàm, môi và mũi cho trẻ sơ sinh. Theo Grayson và cộng sự thì phẫu thuật cho trẻ khe hở môi- vòm miệng đã có nhiều bước tiến bộ nhưng không thể giải quyết được hết các vấn đề biến dạng ở trẻ khe hở môi- vòm miệng.

+ Hiện nay, tại Bệnh viện Nhi Trung Ương, chúng tôi đã và đang tiến hành điều trị sớm cho trẻ sơ sinh có khe hở môi- vòm miệng bằng hàm NAM. Kết quả thu được sau khi cho trẻ sơ sinh có khe hở môi- vòm miệng đeo hàm NAM là sự bú tốt của trẻ, sự tăng cân tốt theo bảng chiều cao, cân nặng của WHO, sự hài lòng và an tâm của bố mẹ trẻ, sự giảm độ rộng khe hở môi và khe hở cung hàm, chỉnh biến dạng mũi và đẩy lùi được mấu tiền hàm về gần cung hàm.

BỆNH NHÂN KHE HỞ MÔI- VÒM MIỆNG TOÀN BỘ BÊN TRÁI

Ảnh trước đeo hàm NAM Khe hớ môi vòm miệng tại khoa răng hàm mặt nhi trung ương

Ảnh trước đeo hàm NAM Khe hớ môi vòm miệng tại khoa răng hàm mặt nhi trung ương.

Ảnh trong khi đeo hàm NAM tại khoa răng hàm mặt nhi trung ương

Ảnh trong khi đeo hàm NAM tại khoa răng hàm mặt nhi trung ương.

Ảnh sau phẫu thuật môi 3 ngày tại bệnh viện nhi trung ương

Ảnh sau phẫu thuật môi 3 ngày tại bệnh viện nhi trung ương.

Mẫu hàm trước và sau khi đeo hàm NAM

Mẫu hàm trước và sau khi đeo hàm Nam.

BỆNH NHÂN KHE HỞ MÔI- VÒM MIỆNG TOÀN BỘ 2 BÊN

Ảnh trước khi đeo hàm Nam khoa răng hàm mặt nhi trung ương

Ảnh trước khi đeo hàm Nam khoa răng hàm mặt nhi trung ương

Ảnh trong quá trình đeo hàm nam tại khoa răng hàm mặt nhi trung ương.

V.LỜI KHUYÊN:

   -Bạn nên được tư vấn sớm nhất ngay khi biết con mình có khiếm khuyết về môi- vòm miệng dù khi mang thai hay trẻ đã ra đời để có thể vững vàng cùng con vượt qua khó khăn.

  – Hãy đưa trẻ đi khám ngay sau sinh để được hỗ trợ dán băng dính đúng cách từ 1 ngày tuổi giúp giảm thiểu tối đa biến dạng do khe hở môi- vòm miệng gây ra.

   Mỗi đứa trẻ sinh ra đều là một món quà mà thượng đế gửi tặng cho chúng ta. Không có gì là trọn vẹn cả, so với các dị tật và các bệnh toàn thân khác thì khe hở môi- vòm miệng là dị tật có thể phục hồi tốt cả về mặt chức năng và thẩm mỹ khi gia đình bạn cùng con được tư vấn, điều trị đúng đắn và đầy đủ. Hãy luôn yêu các con bằng cả trái tim và niềm tự hào!

| Người Đăng:

Tin tức đoàn phẫu thuật tạo hình hàm mặt- sọ mặt hoa kỳ

Hội chứng Pierrobin và điều trị

dị tật bẩm sinh khe hở môi và khe hở vòm miệng

U MÁU VÙNG MẶT Ở TRẺ EM

Nang Nhầy Sàn Miệng

HƯỚNG DẪN CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH DÍNH LƯỠI

biến dạng mũi và cách điều trị của các bác sĩ khoa Răng hàm mặt -viện nhi trung ương

Quản lý bệnh nhân dị tật khe hở môi vòm miệng từ khi sinh ra đến khi trưởng thành